Ludzkie zachowanie zależy od kontekstu. W niektórych sytuacjach możesz być cierpliwy, a w innych impulsywny. Pojedyncza etykieta, taka jak „impulsywny” (pochodząca od liczenia kwadratów), nadmiernie upraszcza sposób, w jaki reagujesz na różne sytuacje życiowe.
7.3 Pseudonauka natychmiastowych diagnoz
Profesjonalne oceny psychologiczne wymagają kwestionariuszy, wywiadów lub sprawdzonych obserwacji. Żaden poważny psycholog nie oparłby się na jednym zagadce, aby zdiagnozować czyjeś wady lub cechy psychologiczne. Dlatego memy takie jak ten, choć zabawne, wpadają wprost w domenę pseudonauki, gdy twierdzą, że oferują ostateczne wnioski.
8. Jak działają złudzenia optyczne: rola mózgu
Aby lepiej zrozumieć, dlaczego te iluzje mogą być tak przekonujące, zagłębmy się w neuronaukę złudzeń optycznych.
8.1 Przetwarzanie oddolne a odgórne.
Nasz układ wzrokowy wykorzystuje zarówno przetwarzanie oddolne, jak i odgórne. W przetwarzaniu oddolnym mózg interpretuje surowe dane sensoryczne, takie jak światło padające na siatkówkę. W przetwarzaniu odgórnym nasze oczekiwania, wcześniejsza wiedza i koncentracja wpływają na to, co widzimy. Licząc kwadraty, stosujemy strategie odgórne (takie jak skanowanie kształtów) wraz ze wskazówkami oddolnymi (samymi liniami).
8.2 Ścieżki neuronalne i skróty.
Kora wzrokowa w płacie potylicznym przetwarza informacje o liniach, krawędziach i kształtach. Jednak zaangażowane są również inne obszary mózgu, takie jak płat ciemieniowy odpowiedzialny za świadomość przestrzenną. Nasz mózg wykształcił skróty, aby przyspieszyć rozpoznawanie, co czasami prowadzi do iluzji. Jeśli widzimy linie, które „powinny” tworzyć kwadrat, często mentalnie „uzupełniamy” brakujące elementy, co może zwiększyć całkowitą liczbę kwadratów.
8.3 Obciążenie poznawcze i uwaga.
Jeśli jesteś zmęczony, zestresowany lub po prostu się spieszysz, możesz nie dostrzegać wszystkich kwadratów. Z drugiej strony, jeśli jesteś bardzo zmotywowany, możesz metodycznie odkrywać więcej. Ta zmienność podkreśla, dlaczego łączenie liczenia kwadratów z wadami osobowości jest nienaukowe: istnieje wiele czynników zewnętrznych i wewnętrznych, które mogą zmienić to, co postrzegamy w danym momencie.
9. Wirusowość w mediach społecznościowych: od kółek do kwadratów
Ten mem „licz kwadraty” nie jest pierwszym tego typu i nie będzie ostatnim. Widzieliśmy już warianty z kołami, trójkątami lub złożonymi wzorami z ukrytymi zwierzętami. Często tym iluzjom towarzyszą śmiałe twierdzenia na temat twojej inteligencji, dobrego samopoczucia emocjonalnego lub twojej „prawdziwej natury”.
9.1 Składniki treści wirusowych
Prostota: łatwa do zwizualizowania i zrozumienia na pierwszy rzut oka.
Zaangażowanie: Zachęcaj ludzi do udziału poprzez liczenie lub szybkie podejmowanie decyzji.
Porównanie społeczne: Ludzie mogą porównywać swoje odpowiedzi z odpowiedziami swoich znajomych.
Obietnica chwytliwa: „Ujawnij swoją największą wadę” lub „Sprawdź swoje IQ”.
9.2 Jak ewoluują memy.
Gdy mem zyska popularność, często jest powielany z niewielkimi modyfikacjami. Niektórzy twórcy dodają nowe „wyjaśnienia” lub kategorie (np. „Jeśli widzisz 10 kwadratów, jesteś niecierpliwy. Jeśli widzisz 12, jesteś przesadnie ostrożny”). Ta zmienność dodatkowo uwypukla brak spójności lub podstaw naukowych memu.
10. Efekt Barnuma i internetowe „testy osobowości”
Podstawowym zjawiskiem psychologicznym leżącym u podstaw akceptacji memów typu „policz kwadraty” jest efekt Barnuma, czyli skłonność ludzi do przekonania, że niejasne, ogólne stwierdzenia są skierowane konkretnie do nich.
10.1 Czym jest efekt Barnuma?
Termin ten, ukuty na cześć showmana P.T. Barnuma (który słynie z powiedzenia: „Co minutę rodzi się frajer”), występuje, gdy jednostki utożsamiają się z opisami osobowości, które mogłyby pasować niemal do każdego. Na przykład stwierdzenia takie jak „Czasami wątpisz w swoje decyzje” lub „Bardzo zależy ci na tym, co myślą inni” rezonują z większością ludzi.
10.2 Dlaczego to działa w tym przypadku
Kiedy mem mówi: „Jeśli widzisz 12 kwadratów, twoją największą wadą jest nadmierna krytyka”, większość ludzi prawdopodobnie potrafi wskazać sytuacje, w których byli krytyczni wobec siebie lub innych. Trzymamy się tego stwierdzenia i myślimy: „To ja!”, mimo że jest na tyle ogólne, że można je odnieść do niezliczonej liczby osób.
10.3 Potrzeba samoświadomości.
Rozpoznanie efektu Barnuma może pomóc nam zachować sceptycyzm wobec improwizowanych etykiet osobowości. Samoświadomość wymaga zrozumienia, że choć takie stwierdzenia mogą zawierać ziarno prawdy, często są zbyt ogólne, by stanowić prawdziwą diagnozę.
11. Nauka autorefleksji: Prawdziwe sposoby na identyfikację wad.
Skoro liczenie kwadratów nie ujawni twojej największej wady, to co to zrobi? Autentyczna autorefleksja i badania psychologiczne oferują bardziej wiarygodne metody.
11.1 Dziennik i introspekcja.
Prowadzenie dziennika może pomóc Ci zidentyfikować powtarzające się wzorce w Twoich myślach, emocjach i zachowaniach. Z czasem możesz zauważyć, że często odkładasz działanie na później lub reagujesz defensywnie w pewnych sytuacjach, ujawniając wady, które mają realny wpływ na Twoje codzienne życie.
11.2 Opinie z zaufanych źródeł
Przyjaciele, rodzina i współpracownicy mogą przekazać cenne informacje. Choć ich opinie nie zawsze są łatwe do przyjęcia, mogą one uwypuklić nieuświadomione kwestie, o których istnieniu nie wiedziałeś.
11.3 Ocena zawodowa
Psychologowie i doradcy wykorzystują standaryzowane testy i wywiady kliniczne do oceny cech osobowości i obszarów wymagających poprawy. Metody te są znacznie bardziej rygorystyczne niż szybki mem w mediach społecznościowych i dostarczają konkretnych wniosków.
11.4 Uważność i samoobserwacja
Praktyki takie jak medytacja uważności uczą obserwacji swoich myśli i emocji w czasie rzeczywistym, pomagając dostrzec wzorce, które w innym przypadku pozostałyby niezauważone. Z czasem stajesz się bardziej świadomy swoich bodźców i zachowań, które chciałbyś zmienić.
12. Błędy poznawcze w grze
Oprócz efektu Barnuma istnieją inne błędy poznawcze, które mogą sprawić, że będziemy bardziej skłonni uwierzyć w mem „policz kwadraty”:
Błąd potwierdzenia: Szukamy informacji, które potwierdzają nasze wcześniejsze przekonania na temat naszych wad.
Heurystyka dostępności: Gdybyśmy mogli łatwo przypomnieć sobie niedawny przykład niecierpliwości, moglibyśmy uwierzyć w etykietę mówiącą, że naszą największą wadą jest niecierpliwość.
Społeczny dowód słuszności: Jeśli wiele osób komentuje lub udostępnia mema, może on wydawać się bardziej wiarygodny, niż jest w rzeczywistości.
Rozpoznanie tych uprzedzeń może pomóc nam podchodzić do treści viralowych bardziej krytycznie.
13. Kiedy wizualne łamigłówki stają się clickbaitem.
Następny
Aby zobaczyć pełną instrukcję gotowania, przejdź na następną stronę lub kliknij przycisk Otwórz (>) i nie zapomnij PODZIELIĆ SIĘ nią ze znajomymi na Facebooku.
